7 Eylül 1980 Bursaspor 5 Beşiktaş 0

Bursaspor ile Beşiktaş arasındaki kavganın sebebini dönüp dolaşıp Beşiktaş'ın Sebat ve Rize'ye yatması sonucunda Bursa'nın küme düşüşüne bağlayanları dinliyoruz. Hele son maçta "emniyetin yeni sporda şiddet yasasında elini daha fazla kuvvetlendirmek için yol verdiği" ihtimalini göremeyenlerin sesi daha çok çıkar halde. Peki kardeşim her şey 5-6 senelik mi? Öncesi hiç mi yok bunun? diye sordum kendime ve araştırdım...

1980 yılında, 12 Eylül faşist darbesinden beş gün önce lig maçına Bursaspor deplasmanına gitmişti Beşiktaş. Maç 5-0 lık Bursa galibiyeti ile sonuçlanmış ve maç çıkışında Bursaspor taraftarları o zamanın Beşiktaş tribününün kafa adamlarını kıstırmış, berber makinası ile saçlarını traş etmişler. Asker traşı değilmiş, bildiğiniz eşşek traşı uygulanmış. Bunun rövanşında aynı ceza daha ağır olarak Beşiktaşlılar tarafından Bursa tribününe kesilmiş. O seneden, o ilk traş olayından sonra araları hep gerginmiş. 

Çok maçta olay çıkmıştı. Son meydana gelen olayın tamamı o zaman çıkan olayların ancak kısa özeti sayılır. 80 lerin Beşiktaş tribünlerinin önde gelenlerinden ve şu an Kadıköy yakasında Moda ve Göztepe'de ikamet eden iki eski tribüncü anlattılar bu başlangıcı. "Çok kişi bilmez, bilenlerde zaten bıraktıklarından hatırlanmaz" dediler. "5-0 lık sonuç koymuştu ama asıl o traş olayı deli etmişti bizi" diye özetlediler. "Bursa deplasmanı her zaman pisti, Fener içinde bizim içinde pisti" diye tamamladılar.

- Abiler, 'peki bu küme düşürme, yatma, şaibe işinin etkisi yok mu?' diye sordum...

- Kızdılar. Beşiktaş kimseye yatmaz. Ama ne yazık ki o sene bir facia. Futbol, ilişkiler eskisinden çok daha kirli artık. Etkisini sordun, olmaz mı? Var tabi, 80 lerde tribün kapma kavgalarıyla doğan nefret ve şiddet o yıllarda sıkça yaşanan benzer olaylar çerçevesinde sürüp gitmişti. Çok insan yaralandı, sakatlandı, hatta hayatını kaybedenler oldu. Yeni yüzyıldakiler bilmezler, duymamışlar, yaşamamışlar. Ancak bizim (Beşiktaş'ın) Bursaspor nefretimizin asıl sebebi o traş işiydi. Onların ise, traş sonrası her maç bizden aldıkları ağır yaralardı. Bu yaraları hemen kan akan yara sanmayın, kötü almıştık intikamımızı, yara onun yarasıydı. Biz, bize yapılanı asla unutmadık, intikam almamıza rağmen "ohh bu kadar işte" demedik. Onlar ise verdiğimiz cevaba karşılık veremediler senelerce.

- Son olayı nasıl yorumlarsınız?

- Eskiden olsa yorum yapalım tamam ama şimdi bakıyoruz polis çok değişti. Gazlar, bombalar, robocop, jop, siviller... Tribün yapıları değişti. İlişkiler, gruplar, rakip takımların tribünleri arası kankalıklar... Bizim zamanımız çok farklıydı.

- Sporda Şiddet yasası?

- Sporda şiddetin cezası sarı kart, kırmızı kart. Stad dışındaki olay asayiş olayıdır! Sokak kavgasıdır. Yaralamadır. Sporun şiddet yasası ismi bile komik. 

- Abiler sonuç?

- Sonuç şu: Bugün viskisini yudumlayıp, purosunu içerek maç izleyenler var. O zaman buz gibi havada sabahlayan, tribünü kapmak için canını ortaya koyanlar vardı. Şimdi maçın yorumu elli kanalda elli kişiye kalmış. O zaman maçın yorumunu ertesi sabah antreman sahasında taraftar yapardı. Gereken durumda futbolcuda bu yoruma dahil olurdu. Bazen koşarlardı biz arkalarından anlatırdık. Bazen tepsi etrafınde toplanır baklava yerken konuşurduk. O zaman maç kritikleri antreman sahalarındaydı. Devir çok değişti.

Not: Bu röp. video çekimi olarak yapılacaktı. Ancak bir ön görüşme için kendileriyle bir araya geldik ve çay sohbetinde yapıldı. Yakın bir zamanda kamera önünde ve çok detaylı olarak yapılacak ve bir kanalda yayınlanacak. Bu kısa konuşmayı onların okeyini alarak yazdım. Fenerbahçe-Galatasaray-Beşiktaş tribünlerinde 1980 de bulunmuş ve aktif olarak stad dışındaki tribün hayatında yer almış kişiler o dönemi anlatacaklar.

5149 a ek öneri ! Var mısınız?

SPOR MÜSABAKALARINDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN
ÖNLENMESİNE DAİR 5149 sayılı kanun kulüpler-kulüp idarecileri ve taraftarların eylemlerine yönelik yaptırımlar içermektedir. Oysa hepimiz çok iyi biliyoruz ki spor basını bu tablonun ayrılmaz bir bütünüdür. 5149 sayılı kanun kapsamının genişletilmesi, cezaların arttırılması ve caydırılıcılığının sağlanması için en büyük feryadı Kaliteli Spor Basını koparmaktadır. Bir taraftar olarak, her sabah ülke gündeminden önce spor sayfasını okuyan bir neslin aklıselim bir üyesi olarak 5149 sayılı kanunun kapsamının genişletilmesinden yanayım. Spor kulüpleri-taraftarlar-emniyet ve spor basınının kanun kapsamında ayrım gözetilmeksizin değerlendirilmesi gerektiğine inancım sonsuz. Kulüpler + taraftarlar nasıl ceza ile dizginlenmek ve huzurlu tribünler oluşturulmak isteniyor ise bu huzura en büyük katkının Kalite Spor Basınımızın bu kanun kapsamına dâhil edilmesi ile sağlanacağı görüşündeyim.
Tiraj arttırmak için asılsız ve kaynaksız haber yaparak taraftarların psikolojilerini bozan, kahvede-okulda-iş yerinde- sokakta taraftarları birbirine düşüren yazılı ve görsel medya haber-yorum ve tartışmalarının da 5149 kapsamına alınmasını istiyorum. Uydurma transfer haberleri, uydurma kulüp haberleri, sporcular hakkındaki uydurma haberler çok rahatlıkla iki farklı takımın taraftarı arasında bir gerilim oluşturabilmektedir.
Kaynağı belirsiz, yazarı belirsiz gazete yazı ve haberleri taraftarların arasını açmaktadır.
Televizyonlarda yapılan maç ve kulüp+seyirci haberleri ile yorum ve tartışma programları kulüp taraftarlarının psikolojik olarak etkilenmesine ve bunun müsabaka esnasında tribüne yansımasına neden olabilmektedir.
1- Gazetelerde transferden idman haberine, soyunma odasında söylendiği iddia edilen kelimelerden yönetim kurulu toplantısından sızdığı söylenen bilgilere kadar gerçek olmayan, yazarı, kaynağı olmayan haberleri yapan-yayınlayan basın kuruluşları hakkında 5149 sayılı kanun taraftarlara uygulanmasını uygun gördüğü cezaların aynısını ve misli olarak uygulamalıdır. Yalan transfer haberi yapan, yayınlayan, dedikoduları-masalları gerçekmiş gibi sütunlarına, haber bültenlerine taşıyan medya sahipleri ve sorumlu çalışanları hakkında il güvenlik kurulu kararı ile hak mahrumiyetleri ve ağır para cezaları verilebilmelidir.
2- Yazılı ve görsel medyada kulüpleri ve taraftarları birbirlerine karşı dolduran haber-yorum-tartışmaların tamamı hak mahrumiyeti ve ağır para cezası ile cezalandırılmalıdır.
3- Gerçek olduğunu ispat edemedikleri her spor haberinin karşılığında * haberi yapan, *haberi onaylayan ve *haberi yayınlayan ile *kurum sahibi ayrım gözetilmeksizin hak mahrumiyeti ve para cezalarına çarptırılmalıdır.
Spor bir bütündür. Bu çarkın tüm dişlileri yaşan güzelliklerde ve olumsuzluklarda pay sahibidir. Türk sporunu ve tribünlerimizi istenmeyen olaylardan, görüntülerden, çekişmelerden, düşmanlıklardan temizlemek istiyorsanız ve samimi iseniz mutlaka spor basınını en altından en üstüne kadar bu kanun kapsamına dâhil etmek ve yaptırımlar uygulamak zorundasınız.
Holiganizm, şiddet, küfür, düşmanlık konusunda sahadaki ve tribündeki kadar spor basını da sorumludur. Kaliteli spor medyamız kendisi temizlenmediği sürece tribünlerin temizlenmesi mümkün değildir.
Birileri gazete ve televizyonlarda şiddeti körükleyerek, yalan ve uyduruk haberler yayınlayarak, TV ekranlarından asıp-kesip-idam ederek tonlarca parayı ceplerine indirirken 1 plastik bardak suyu atanı “terörist” ilan eden, para cezalarına boğan, hak mahrumiyetleri ile cezalandıran sistem adil olmak yönünde mutlaka cesur bir adım atmak ve spor medyasını bu kanuna geniş bir açılımla katmak zorundadır.
Sporda şiddeti körükleyen sporun her yönüne ilişkin yalan haber yapanlar, kişiye ve kuruma endeksli tiraj/rating için kaşıma ve germe görevini başarıyla sürdüren maaşlı provokatörler mutlaka bu kanundan paylarına düşeni almalıdırlar.
Yalan haber yapmadan, dedikodularla oyuncuları ve idarecileri idam sehpasına çıkarmadan, medya terörü ile spor sahalarındaki şiddeti körüklemeye son vermeden tribünler temizlenmez. Temiz ekran ve temiz gazeteler sunmadan, ağızlarından salyalar akıtarak tribünleri ve tribüncüleri “terörist-holigan” ilan etme yarışından vaz geçmeden, sürekli olarak spor dünyasını germeden bir medya meydana getirmeden ne 6 ay yasaklar, ne de 1500 Lira cezalar tribünleri temizlemez. 1000 taraftarı içeri atmakla, stada sokmamakla çözüme ulaşılsaydı bu güne kadar biterdi tribün olayları. Spor basını – spor kulüpleri ve taraftarlar hepsi aynı yasa içinde ve aynı hızla sorgulanıp cezalandırılmalıdır.
Hodri meydan QTM. Var mısınız?